Τετάρτη, 10 Ιανουαρίου 2018

Τα παιδιά Μετά τις Γιορτές

Πώς να “παρηγορήσεις” τα παιδιά μετά τα Χριστούγεννα

Τα Χριστούγεννα είναι αδιαμφισβήτητα η αγαπημένη γιορτή των παιδιών και για πολλά πρόκειται για την καλύτερη εποχή του χρόνου! 
Τα πάντα είναι στολισμένα, τα δώρα… ρέουν από φίλους και συγγενείς και η αργία που τα κρατάει μακριά από το σχολείο μοιάζει με “ευλογία”! 
Αν σε αυτά προσθέσεις το γεγονός πως διασκεδάζουν και περνούν περισσότερο χρόνο με τους γονείς τους, τότε έχεις το τέλειο πακέτο! Η προετοιμασία, λοιπόν, για τη γιορτή των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς ξεκινά πολύ καιρό πριν φτάσουν οι ημέρες, ίσως και έναν ολόκληρο μήνα πριν! 
Τα λαμπάκια στο δέντρο ανάβουν, οι κάλτσες του Άι Βασίλη κρεμιούνται στο τζάκι και οι πολύχρωμες μπάλες με τις γιρλάντες βρίσκουν τη θέση τους σε κάθε γωνιά του σπιτιού! Η προσμονή, επομένως, των παιδιών για τις γιορτές είναι πολύ μεγάλη και εντείνεται όσο πιο κοντά πλησιάζουμε σε αυτές! Και τότε, μέσα σε μια στιγμή, περνούν και… πίσω δεν γυρνούν! Και τότε είναι που βλέπεις να “ζωγραφίζεται” στα πελώρια αθώα ματάκια τους αυτή η γνώριμη μελαγχολία!
Εντάξει, οι προετοιμασίες διαρκούν περισσότερο από ένα μήνα και τελικά, η περίοδος των γιορτών εκτείνεται για τα παιδιά σε διάστημα δύο εβδομάδων! 
Και όμως, κανένα παιδί, ποτέ, σε καμία ήπειρο, δεν ένιωσε πως του έφτασαν οι μέρες των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, πως ευχαριστήθηκε στο έπακρο τις γιορτές και εκμεταλλεύτηκε όσο ήθελε τον ελεύθερο χρόνο του και πως δεν θα διάλεγε ευχαρίστως άλλους… τρεις μήνες σε γιορτινό κλίμα! 
Γι’ αυτό το λόγο και όσο πλησιάζει το τέλος της αργίας, τόσο πιο έντονη είναι η στεναχώρια και η απογοήτευσή τους επειδή θα αναγκαστούν να αποχωριστούν αυτή τη χαρούμενη διάθεση και να επιστρέψουν στους καθημερινούς ρυθμούς και τις υποχρεώσεις τους!
Τι μπορείς, επομένως, να κάνεις για να τα βοηθήσεις να ξεπεράσουν τη μεγάλη μελαγχολία -γνωστή και ως “post Christmas blues”- και να συμφιλιωθούν με την ιδέα πως τα Χριστούγεννα τελειώνουν;
Κράτα “ζωντανό” το χαρούμενο κλίμα στο σπίτι!
Τα παιδιά χρειάζονται να κάνουν θετικές και χαρούμενες σκέψεις! Θα πρέπει, λοιπόν, να βρεις τρόπους να τα κάνεις να εκτιμήσουν και άλλα πράγματα, που είτε έγιναν κατά τη διάρκεια των γιορτών, είτε πρόκειται να έρθουν από εδώ και πέρα! 
Υπενθύμιζέ τους τακτικά πόσο ωραία περάσατε όταν κάνατε εκείνη τη χριστουγεννιάτικη βόλτα στα μαγαζιά, όταν σπάσατε όλα τα μπαλόνια στην αλλαγή του χρόνου ή το χριστουγεννιάτικο πάρκο που επισκεφτήκατε! 
Επίσης, συνέχισε να τους θυμίζεις πως η γιορτή της αγάπης και της προσφοράς δεν τελειώνει ποτέ και πως μπορούν να συνεχίσουν να προσφέρουν ή να δέχονται δώρα! 
Για αυτό το σκοπό, μπορείτε να επιλέξετε μαζί μερικά παιχνίδια που δεν χρησιμοποιούν πια, να τα αμπαλάρετε και να τα δωρίσετε σε κάποιο παιδικό Οργανισμό ή ΜΚΟ. Τέλος, μπορείτε από τώρα να ξεκινήσετε να μετράτε τις ημέρες μέχρι την επόμενη μεγάλη γιορτή, όπως είναι οι Απόκριες ή το Πάσχα, ώστε να έχουν κάτι εξίσου χαρούμενο να περιμένουν!

Δημιούργησε ξεχωριστές γιορτινές ημέρες!
Μπορείς πολύ εύκολα να ξαναφέρεις πίσω το χαμόγελο στα χείλη των μικρών σου, αν τα προετοιμάσεις από τώρα για επερχόμενες διασκεδαστικές δραστηριότητες που θα κάνετε παρέα! “Καθάρισε” την ατζέντα σου, βρες κάποιες ημέρες του Ιανουαρίου ή και επόμενων μηνών, που δεν έχεις υποχρεώσεις και “βαφτίστε” κάποιες ημέρες γιορτή! 
Μπορεί να είναι η “Ημέρα που κοιμόμαστε όλοι στο σαλόνι” ή “Ημέρα που κάνουμε πειράματα χημείας στην κουζίνα” ή ακόμη και “Μέρα που κοιμόμαστε αργά”! Έτσι τα μικρά θα έχουν κάτι χαρούμενο να περιμένουν, χωρίς να νιώσουν ότι τη διασκέδαση την πήρε μαζί του ο… παλιός ο χρόνος!

Μίλησε μαζί τους!
Είναι αναγκαίο για τα παιδιά να νιώθουν πως μπορούν να μιλήσουν μαζί σου και να κατανοήσεις τα συναισθήματά τους! Δεν πρέπει να ακυρώνεις όσα νιώθουν και να τα προσπερνάς εκλογικεύοντας τις καταστάσεις με αντιδράσεις του τύπου “του χρόνου πάλι” και “για τόσο ήταν, μην κάνεις έτσι”! 
Εκείνο, όμως, που μπορείς να κάνεις αντ’ αυτού είναι να του υπενθυμίζεις όλα τα ωραία που έρχονται! Κάτι ξεχωριστό που θα κάνετε παρέα, κάτι διασκεδαστικό, όπως η παράσταση που θα δείτε την άλλη εβδομάδα ή η εκδρομή που οργανώσατε στα χιόνια! Σε κάθε περίπτωση, πρέπει τα παιδιά να νιώθουν ασφάλεια όταν σου μιλάνε και να κατανοήσουν πως το πιο μαγικό χαρακτηριστικό των Χριστουγέννων είναι πως έρχονται μια φορά το χρόνο για να τα γιορτάζουμε τόσο χαρούμενα και ευτυχισμένα!

tlife.gr

Δευτέρα, 8 Ιανουαρίου 2018

Ψυχική ωριμότητα των γονέων και ο ρόλος της στην ανατροφή των παιδιών

Λουΐζα Θεοφάνους, Συμβουλευτική Ψυχολόγος

  
Ψυχική ωριμότητα των γονέων και ο ρόλος της στην ανατροφή των παιδιών

Οι περισσότεροι άνθρωποι στον κόσμο γίνονται γονείς χωρίς συγκεκριμένη προετοιμασία. Βλέπουμε στη συνέχεια κάποιους να αναλαμβάνουν το ρόλο με σχετική επιτυχία, δηλαδή να προσαρμόζονται ευκολότερα στα γονεϊκά τους καθήκοντα και να μεγαλώνουν όσο το δυνατό πιο υγιή - σωματικά και ψυχικά - παιδιά. Σε άλλες περιπτώσεις όμως, οι γονείς αποτυγχάνουν να εκπληρώσουν ικανοποιητικά το ρόλο τους, στον οποίο δυσκολεύονται να προσαρμοστούν, με αποτέλεσμα να κάνουν διάφορα λάθη που κοστίζουν στη σωματική και ψυχική υγεία των παιδιών τους. Καθοριστικό ρόλο στην επάρκεια του γονεϊκού ρόλου παίζει ο βαθμός στον οποίο ένας άνθρωπος ωριμάζει αρκετά για να αναλάβει ικανοποιητικά αυτό το δύσκολο ούτως ή άλλως έργο. Αναφέρω εξ αρχής, ότι κανείς δεν είναι απολύτως ώριμος (αν υπάρχει τέτοιος όρος) πριν αναλάβει το ρόλο του γονιού, αλλά και κατά τη διάρκεια της ανατροφής των παιδιών του, αφού ο βαθμός ψυχικής ωριμότητας εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Έτσι, ο αναγνώστης, πιθανό να αναγνωρίσει στοιχεία του εαυτού του, του συντρόφου του ή και των δικών του γονιών στο κείμενο αυτό, η ύπαρξη των οποίων απαιτεί παρέμβαση μόνο όταν αυτά είναι αρκετά, έντονα και παρατεταμένα.

Ψυχική ανωριμότητα των ανθρώπων που γίνονται γονείς
Στο άρθρο αυτό δε θα αναφερθώ στις ακραίες περιπτώσεις βίας και παραμέλησης παιδιών, οι οποίες βλέπουν συχνά το φως της δημοσιότητας και / ή παίρνουν το δρόμο της δικαιοσύνης. Θα αναφερθώ σε ένα πολύ πιο συνηθισμένο φαινόμενο, ειδικά στις μέρες μας, που παρατηρείται όχι μόνο στην Κύπρο, αλλά και σε άλλες κοινωνίες: τη ψυχική ανωριμότητα των ανθρώπων που γίνονται γονείς. Οι γονείς αυτοί, για διάφορους λόγους που σχετίζονται συνήθως με τη δική τους ανατροφή, όπως η υπερ-προστασία, η ανεπαρκής συναισθηματική φροντίδα ή και η ανωριμότητα των δικών τους γονέων που μπορεί να φτάνει ή να μη φτάνει σε βαθμό κακοποίησης και παραμέλησης, δεν ωριμάζουν ικανοποιητικά για να αναλάβουν με επάρκεια το ρόλο του γονέα. Εντούτοις, οι γονείς αυτοί συνήθως είναι σε γενικές γραμμές καλοί, ενδιαφέρονται για την ευημερία των παιδιών τους και οι προθέσεις τους γι’ αυτά μπορεί να είναι οι καλύτερες, προσφέροντας αρκετά από αυτά που μπορούν. Το πρόβλημα όμως είναι ακριβώς αυτό: εκείνα που προσφέρουν – παρά τις καλές τους προθέσεις – είναι περιορισμένα από ψυχολογική άποψη.

Τι είναι η συναισθηματική ωριμότητα
Η συναισθηματική ωριμότητα ενός ανθρώπου αποτελεί ένα κράμα αυτοελέγχου, αυτογνωσίας, κατανόησης του κόσμου και των άλλων ανθρώπων, κοινωνικού ενδιαφέροντος, προσαρμοστικότητας, ικανότητας σφαιρικής αντίληψης και βαθύτερης κατανόησης καταστάσεων, υπομονής και επιμονής. Η συναισθηματική ωριμότητα είναι επίσης ταυτόσημη με την υπευθυνότητα, μια έννοια που δεν είναι πάντα ξεκάθαρη, καθώς δεν αναφέρεται μόνο στα συνήθη ζητήματα της επαγγελματικής και οικονομικής υπευθυνότητας (τυπικότητα, διεκπεραίωση εργασιών, καλή οικονομική διαχείριση). Ψυχικά ώριμος λοιπόν είναι ο άνθρωπος που αναλαμβάνει την ευθύνη των πράξεων και λόγων του (αντιλαμβάνεται ότι έχει επιλογές και δεν κατηγορεί τους άλλους για τα δικά του λάθη ή ανεπάρκειες), τηρεί τις υποσχέσεις του, είναι αξιόπιστος και αναλαμβάνει πρόθυμα ευθύνες και πρωτοβουλίες για το χώρο που ζει και για τα άτομα με τα οποία συμβιώνει ή για τα οποία έχει ευθύνη. Όλα αυτά είναι απαραίτητα για την προσωπική ανάπτυξηκάθε ανθρώπου, αλλά και για τη διατήρηση υγιών και ουσιαστικών διαπροσωπικών σχέσεων. Η υπευθυνότητα που αναφέρθηκε πιο πάνω, μαζί με τη διάθεση και ικανότητα για καθημερινή αυτοθυσία, αποτελούν ειδικότερα βασικές προϋποθέσεις για να μπορέσει κανείς να λειτουργήσει σωστά ως γονιός. Διαφορετικά, ο χρόνος, η τρυφερότητα, το παιχνίδι και η κάλυψη σωματικών και υλικών αναγκών από μόνα τους δεν είναι επαρκή και μπορούν να αφήσουν μεγάλα ψυχικά τραύματα και κενά στο παιδί.

Χαρακτηριστικά γονέων με ψυχική ανωριμότητα
Ας δούμε λοιπόν κάποιες συμπεριφορές γονέων που χαρακτηρίζονται από ψυχική ανωριμότητα. Αναφέρω εκ των προτέρων ότι σίγουρα δεν παρουσιάζουν όλοι τον ίδιο βαθμό ανωριμότητας, αλλά και ότι αυτός δεν εκδηλώνεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους γονείς. Έτσι λοιπόν κάποιοι θα παρουσιάζουν κάποιες από τις συμπεριφορές που ακολουθούν, άλλοι λιγότερες, άλλοι περισσότερες, και σε διαφορετική ένταση. Ο αναγνώστης μπορεί να αξιολογήσει γνωρίζοντας την κάθε περίπτωση. Σημαντικό είναι επίσης να υπενθυμίσουμε ότι οι περισσότεροι γονείς θα επιδείξουν για διάφορους λόγους κάποιες από αυτές τις συμπεριφορές κάποια στιγμή, χωρίς απαραίτητα να χαρακτηρίζονται από γενική ψυχική ανωριμότητα. Το σημαντικότερο κριτήριο είναι η διάρκεια και η καθολικότητα των συμπεριφορών αυτών, όταν δηλαδή δεν αποτελούν περιστασιακές εξαιρέσεις, αλλά η γενικότερη συμπεριφορά κάποιου ως γονέα χαρακτηρίζεται από αυτά τα στοιχεία. Τεράστια επίσης σημασία στην αξιολόγηση μιας κατάστασης πρέπει να δίνεται στις προθέσεις και τα συναισθήματα ενός γονέα. Αν δηλαδή κάποιος προσφέρει κάποια πράγματα στα παιδιά του επειδή δεν έχει επιλογή, από φόβο ή ενοχές, αντί επειδή πραγματικά τα πιστεύει και τα νιώθει, η συμπεριφορά του παραμένει ανώριμη και διαφέρει ποιοτικά η εκδήλωση της. Οι γονείς λοιπόν με σημαντικό βαθμό ψυχικής ανωριμότητας χαρακτηρίζονται συχνά από τα ακόλουθα:
1. Βάζουν τις δικές τους ανάγκες ή και του συντρόφου τους, σωματικές και ψυχολογικές, πάνω από του παιδιού. Μερικά παραδείγματα: τρώνε οι ίδιοι πρώτα και το καλύτερο φαγητό αντί τα παιδιά, δε θηλάζουν τα μωρά για να μην περιορίζονται οι έξοδοι τους, αφήνουν μικρά παιδιά που δεν κατανοούν την παροδική απουσία και είναι προσκολλημένα σε αυτούς για να κάνουν ταξίδια, αλλά και γονείς που ανέχονται κακοποίηση του παιδιού από τον άλλο γονέα για να μην έρθουν σε ρήξη μαζί του, και άλλα.
2. Δυσκολεύονται πολύ να προσαρμοστούν στις αλλαγές και θυσίες που απαιτεί ο ερχομός ενός παιδιού. Διαμαρτύρονται και παραπονιούνται έντονα για το πώς άλλαξε η ζωή τους, αισθάνονται θυμωμένοι, αποστερημένοι και καταπιεσμένοι γιατί περιορίζεται ο ελεύθερος τους χρόνος, η ξεκούραση τους και οι προσωπικές τους δραστηριότητες.
3. Μεταθέτουν τις πρακτικές και ψυχολογικές ευθύνες τους προς τα παιδιά τους σε τρίτους (γιαγιάδες, σταθμούς, νταντάδες και άλλους), βασιζόμενοι υπερβολικά στη βοήθεια και καθοδήγηση τους. Κλασικό παράδειγμα για τα ελλαδο-κυπριακά δεδομένα αποτελεί η (όχι αναγκαστική) ανατροφή των παιδιών από τους παππούδες αντί τους γονείς που εστιάζουν πολύ στην καριέρα και τη ψυχαγωγία τους, αλλά και η ανάληψη του ρόλου του πατέρα από τη γιαγιά. Αυτό βέβαια δεν είναι φυσιολογικό και διαταράσσει τις ισορροπίες – πρωταρχικό ρόλο στη ζωή των παιδιών πρέπει να έχουν οι δύο γονείς και μετά οποιοσδήποτε άλλος.
4. Αρνούνται ή δυσκολεύονται να αναλάβουν ευθύνες για συμπεριφορές και προβλήματα των παιδιών τους. Αποδίδουν τις δικές τους ευθύνες ο ένας στον άλλο, στο ίδιο το παιδί («είναι προβληματικό παιδί») και σε τρίτους, όπως το σχολείο, την κοινωνία και άλλους, τους οποίους κατηγορούν για δικά τους λάθη και ανεπάρκειες.
5. Δυσκολεύονται να συγκρατήσουν τις παρορμήσεις τους για το καλό των παιδιών τους – δεν έχουν αρκετή υπομονή και αυτοέλεγχο. Αδυνατούν να αντιληφθούν ή να συγκρατήσουν στο μυαλό τους τη δύναμη της συμπεριφοράς τους πάνω στα παιδιά τους, με αποτέλεσμα να ξεσπούν επανειλημμένα με έντονο θυμό και άλλες συναισθηματικές ανασφάλειες μπροστά ή και πάνω στα παιδιά.
6. Δίνουν υποσχέσεις που δεν κρατούν. Υπόσχονται στα παιδιά πράγματα που δεν τηρούν ή στο / στη σύζυγο ότι θα κάνουν πράγματα για την οικογένεια και δεν τα κάνουν, χωρίς να συνειδητοποιούν ότι με αυτό τον τρόπο οι άλλοι αισθάνονται προδομένοι και κλονίζεται η εμπιστοσύνη τους.
7. Γίνονται χειριστικοί – ξεγελούν τα παιδιά τους για να πετύχουν κάτι, λένε ψέματα για να αποφύγουν να κάνουν κάτι γι’ αυτά. Αυτό είναι χειρότερο όσο μεγαλύτερα είναι τα παιδιά, αφού αντιλαμβάνονται περισσότερο το ψέμα, ενώ υπάρχουν περισσότεροι τρόποι επικοινωνίας, τους οποίους οι ψυχικά ανώριμοι γονείς αποφεύγουν.
8. Δυσκολεύονται να κατανοήσουν και να αποδεχθούν ότι τα παιδιά τους μπορεί να έχουν διαφορετικές επιθυμίες, ενδιαφέροντα και ανάγκες από τους ίδιους, είτε αυτό αφορά σε διατροφήκαι παιχνίδι στις μικρές ηλικίες, είτε σε αντιλήψεις και ενδιαφέροντα μετέπειτα.
9. Δυσκολεύονται να αποδεχθούν τις ανάγκες εξάρτησης των βρεφών και των νηπίων. Προσπαθούν έτσι πολύ νωρίς να τα απογαλακτίσουν με κάθε τρόπο, πρακτικά και ψυχολογικά, «για να μην εξαρτηθούν υπερβολικά από αυτούς». Τα μωρά έχουν έντονες ανάγκες εξάρτησης και αν αυτές δεν ικανοποιηθούν από τους γονείς θα ικανοποιηθούν από τρίτους ή, στη χειρότερη περίπτωση, το κενό θα «καλυφθεί» με ουσίες εξάρτησης ή θα παραμείνει και θα εκδηλωθεί με διάφορους άλλους αρνητικούς τρόπους στην ενήλικη ζωή τους, όπως το χρόνιο στρες, η κατάθλιψη, οι ψυχαναγκασμοί και άλλα.
10. Δυσκολεύονται να αποδεχθούν και να βοηθήσουν στην ανάγκη αυτονόμησης των παιδιών τους, που αποτελεί κύριο αναπτυξιακό ζήτημα στη νηπιακή και μετέπειτα στην εφηβική ηλικία. Για παράδειγμα, συνεχίζουν να φροντίζουν ένα νήπιο ως βρέφος (παθητικό άλλαγμα, τάισμα και άλλα) είτε από έλλειψη υπομονής και επιμονής να το βοηθήσουν να αυτονομηθεί, είτε από μια άρνηση να δεχθούν ότι το παιδί τους δεν είναι πια βρέφος. Ή απορρίπτουν τους έφηβους που επαναστατούν και επιμένουν να τους αντιμετωπίζουν ως παιδιά, αρνούμενοι να αντιληφθούν ότι το παιδί μεγάλωσε και έχει διαφορετικές, φυσιολογικές ανάγκες και αντιμετωπίζει τώρα άλλα αναπτυξιακά ζητήματα.
11. Χρησιμοποιούν τα παιδιά για να ξεπεράσουν δικές τους ανεπάρκειες. Για παράδειγμα, χρησιμοποιούν ασυναίσθητα τα παιδιά ως μαριονέτες διασκέδασης για να προσελκύουν προσοχή ή αναθέτουν υποσυνείδητα ρόλους συντρόφου, γονέα και φίλου στα παιδιά τους. Κλασικό παράδειγμα της δεύτερης περίπτωσης αποτελεί η αντιστροφή ρόλων, όπου το παιδί φροντίζει τον καταθλιπτικό γονέα ή αναλαμβάνει τη θέση ενός εκλιπόντα γονέα.
12. Αντιμετωπίζουν το γονεϊκό τους ρόλο με επιπολαιότητα: θεωρούν ότι τα παιδιά «μεγαλώνουν μόνα τους» και δεν έχουν ιδιαίτερη σημασία οι πράξεις ή παραλείψεις τους. Θεωρούν για παράδειγμα ότι τα βρέφη απλά κλαίνε και δε χρειάζεται να προσπαθούν ιδιαίτερα να τα ηρεμήσουν, τα παιδιά γενικά δε χρειάζονται πολλή σημασία, αν φάνε ξύλο «δε θα πάθουν τίποτα», ούτε αν γίνονται μάρτυρες τσακωμών και άλλων εκδηλώσεων επιθετικότητας. Όλα αυτά είναι αποδεδειγμένο ότι βλάπτουν το ψυχισμό των παιδιών και επηρεάζουν αρνητικά την ανάπτυξη και το χαρακτήρα τους. Οι γονείς όμως που δεν είναι αρκετά ψυχικά ώριμοι γι αυτό το ρόλο δε σκέφτονται πολύ τέτοια πράγματα και προτιμούν να αφιερώνουν την ενέργεια και τον ελεύθερο τους χρόνο στην ενασχόληση με πράγματα έξω από αυτούς. Δεν επιδιώκουν δηλαδή να μαθαίνουν περισσότερα για τον εαυτό τους, τις σχέσεις τους και την ανάπτυξη των παιδιών τους, ώστε να βελτιωθούν, αλλά προτιμούν να ασχολούνται π.χ. με την πολιτική, το ποδόσφαιρο, τη ζωή καλλιτεχνών, κοινωνικές δραστηριότητες και άλλα. Ακόμα και στη περίπτωση που αντιληφθούν ότι κάνουν κάποιο λάθος, θεωρούν ότι η επιθυμία από μόνη της – χωρίς συγκεκριμένη προσπάθεια – είναι αρκετή για να μην επαναληφθεί.
13. Έχουν συνήθως μια «μαυρόασπρη», περιορισμένη αντίληψη των πραγμάτων, όπου όλα είναι καλά ή κακά, χωρίς ενδιάμεσους χρωματισμούς. Έτσι, αν σε κάποια θέματα συμπεριφέρονται σωστά ή κατά περιόδους, θεωρούν ότι δε χρειάζεται να αλλάξουν κάτι ιδιαίτερο, ενώ αν κάποιος τους πει κάτι αρνητικό για τη συμπεριφορά τους θεωρούν ότι υπερβάλλει και ίσως το εκλάβουν ως προσωπική επίθεση, αντί ως μια ευκαιρία για αυτοκριτική και αυτοβελτίωση.

Συνέπειες στο παιδί από την ψυχική ανωριμότητα ενός γονέα
Κάθε παιδί έχει τη δική του προσωπικότητα και ρυθμούς ανάπτυξης, ενώ δέχεται σίγουρα επιδράσεις και από άλλους παράγοντες. Ο βαθμός ωριμότητας των γονέων όμως επιδρά καθοριστικά στη συμπεριφορά των παιδιών. Μερικές από τις συνέπειες είναι:
● Πολύ αντιδραστικά ή / και παθητικά παιδιά
● Παιδιά που παλινδρομούν συχνά, καθυστερεί πολύ η συναισθηματική τους ανάπτυξη ή μένουν αναπτυξιακά στάσιμα, χωρίς να υπάρχει οργανική αιτία
● Παιδιά που αργούν ή και αδυνατούν να ωριμάσουν ως ενήλικες και να αναλάβουν ικανοποιητικά το γονεϊκό ρόλο όταν γίνουν οι ίδιοι γονείς
● Παιδιά με χαμηλή αυτοεκτίμηση, ψηλό βαθμό άγχους και κατάθλιψη, αφού νιώθουν συναισθηματική ανασφάλεια και αβεβαιότητα για την αξία τους. Συχνά αισθάνονται ότι για τους γονείς τους οι προσωπικές τους ανάγκες είναι σημαντικότερες από τις δικές τους, κάτι το οποίο στη συνέχεια γενικεύουν θεωρώντας ότι τα δικά τους συναισθήματα και ανάγκες είναι πάντα τα λιγότερο σημαντικά.

Αντιμετώπιση του προβλήματος
Είναι πολύ σημαντικό να σημειωθεί ότι η πορεία αυτή είναι αναστρέψιμη και όσο νωρίτερα γίνουν κάποιες παρεμβάσεις, τόσο καλύτερα είναι συνήθως και τα αποτελέσματα. Παρόλο που η ψυχική ανωριμότητα ενός γονέα μπορεί να είναι ψυχικά επώδυνη και τραυματική εμπειρία για ένα παιδί, οι αρνητικές συνέπειες μπορούν να αποφευχθούν σε σημαντικό βαθμό αν ο ένας γονιός είναι ψυχικά ώριμος και αντισταθμίζει όσο μπορεί το κενό του άλλου. Επιπλέον, η εμπλοκή τρίτων πιο ώριμων ενηλίκων σε σημαντικό βαθμό, όπως συγγενών και φίλων, μπορεί να είναι καταλυτική. Τέλος, και σημαντικότερο, αν οι γονείς αναγνωρίσουν το πρόβλημα και ζητήσουν επαγγελματική βοήθεια για να ξεπεράσουν τα δικά τους ελλείμματα, π.χ. αυτοεκτίμησης, προσοχής κλπ, θα μπορέσουν να ωριμάσουν ικανοποιητικά για να ανταποκριθούν με περισσότερη επάρκεια και να βοηθήσουν στην υγιή συναισθηματική ανάπτυξη και ευτυχία των παιδιών τους.
http://www.paidiatros.com

Πώς σταμάτησα να κυνηγώ την ευτυχία και άρχισα να απολαμβάνω τη ζωή μου με όλες της τις ατέλειες


Ο καθορισμός στόχων είναι σίγουρα μια δύσκολη υπόθεση. Οι στόχοι δίνουν στους ανθρώπους την προσμονή και το κίνητρο για κάτι που θα συμβεί στο μέλλον και έχει αποδειχτεί ότι αυτό δημιουργεί καλύτερες συνθήκες για την επιτυχία σε σχέση με τον μη καθορισμό στόχων. Αλλά αυτή η διαδικασία μπορεί επίσης να οδηγήσει και στην εμμονή, όπως και στην έλλειψη εστίασης στο παρόν. Και είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι μόλις ο στόχος επιτευχθεί, η χαρά που νιώθουμε δεν αξίζει τελικά τόσο το άσχημο και γεμάτο άγχος ταξίδι προς αυτό -εκτός κι αν το ταξίδι από μόνο του ήταν ήδη απολαυστικό.
Αν το επίπονο ταξίδι σας κάνει να απομακρυνθείτε από τους φίλους, την οικογένεια και τους αγαπημένους σας, τότε είναι πιθανώς απαραίτητο να αλλάξετε την πορεία της ζωής σας, ώστε να αποφύγετε να γίνετε κάτι που θα μετανιώσετε και για το οποίο θα λυπάστε στο μέλλον. Είναι ανούσιο να αντιλαμβάνεστε τη ζωή ως έναν συνεχή αγώνα, αλλά αν προτιμάτε αυτή την οπτική, τότε είναι σημαντικό να θυμάστε ότι στο τέλος του αγώνα θα έχετε μάλλον μείνει μόνοι σας. Αυτό είναι δύσκολο να το αποδεχτούμε στο σύγχρονο κόσμο με τόσα κοινωνικά μέσα δικτύωσης και με τόσο «αισιόδοξο» καταναλωτισμό, αλλά χρειάζεται να βρείτε τους δικούς σας μοναδικούς στόχους και επιθυμίες, που θα είναι ειδικά προσαρμοσμένα τόσο στην βραχυπρόθεσμη, όσο και στη μακροπρόθεσμη ευτυχία, ηρεμία και επιτυχία σας.
Η απόλαυση δεν αποτελεί μέσο μέτρησης της προσπάθειας ή του επιτεύγματος· είναι περισσότερο ένας τρόπος ζωής και μια κατεύθυνση στη ζωή σας. Επιπλέον, η απόλαυση μπορεί κατά κάποιο τρόπο να μετρηθεί μέσω του γέλιου, της αγάπης και της αγάπης προς τον εαυτό μας. Ο διαλογισμός μπορεί να διευκολύνει την αναγνώριση και αποδοχή τέτοιων ιδεών και αληθειών, αλλά να έχετε υπόψη σας ότι ο διαλογισμός περιέχει κι άλλα κομμάτια γνώσης, όπως το ποιοι πραγματικά είμαστε, πώς αντιλαμβανόμαστε τη ζωή και πώς θέλουμε να αλλάξουμε εμάς και τον κόσμο.
Ένας άλλος τρόπος είναι το ημερολόγιο. Αποδοτικός και αποτελεσματικός τρόπος για να καθορίσετε ποιες πράξεις πρέπει να γίνουν, ώστε να επιτεύξετε μια ουσιαστική και μακροχρόνια ευτυχία. Οι καλύτερες ώρες για να γράψετε στο ημερολόγιό σας είναι συνήθως το πρωί μόλις ξυπνάτε ή το βράδυ πριν αποκοιμηθείτε, αλλά όποτε μπορείτε, χρειάζεστε πέντε με δέκα λεπτά καθημερινά. Μπορείτε εκεί να μοιραστείτε τα πάντα, αλλά θα σας βοηθούσε ακόμα περισσότερο να σκεφτείτε από πριν τα θέματα που θέλετε να καταγράψετε και να το κάνετε με απόλυτη ειλικρίνεια χωρίς καμία λογοκρισία και φόβο!
Χρειάζεται όμως επιτέλους να εστιάσουμε στο σήμερα· μπορεί να μην είναι τέλειο, αλλά σίγουρα αποτελεί μια τέλεια ευκαιρία για να νιώσουμε λίγη ευτυχία. Αντίθετα από τις κοινές υποθέσεις και πεποιθήσεις, η βραχυχρόνια στεναχώρια δεν οδηγεί απαραίτητα σε μακροχρόνια ευτυχία. Όμως, η βραχυπρόθεσμη ευτυχία τροφοδοτεί την μακροπρόθεσμη· οπότε ένας από τους τρόπους να διασφαλίσετε ότι θα είστε ευτυχισμένοι στο μέλλον είναι να επιχειρήσετε να νιώσετε ικανοποιημένοι στο παρόν. Για άλλη μια φορά θα τονίσουμε ότι είναι σημαντικό να ανακαλύψετε τι είναι αυτό που αυθεντικά αξίζει για εσάς ως άνθρωπο και να αφήσετε την καρδιά και την ψυχή σας να μιλήσουν, δίνοντάς τους τον απαραίτητο χώρο και χρόνο να εκφραστούν.
Η ζωή μας φαίνεται ότι είναι ένα άλλοτε μακρύ και άλλοτε σύντομο ταξίδι. Και αποτελεί επίσης μια βεβαιότητα το γεγονός ότι η ζωή έχει τα πάνω και τα κάτω της, αλλά παρά τις αναπόφευκτες αυτές εναλλαγές που κοστίζουν συναισθηματικά, σωματικά και πνευματικά, αν εσείς εστιάσετε σε ό,τι είναι σημαντικό για εσάς -και αν θέσετε την ευτυχία σας ως προτεραιότητα στο τώρα- είναι πιο πιθανό η διαδρομή να είναι πιο απολαυστική και ευχάριστη.
Photo: Author/Depositphotos

Τρίτη, 2 Ιανουαρίου 2018

Μία διαφορετική ιστορία για "Χρόνια Πολλά"!


Πριν από πολλά χρόνια σε ένα Δημοτικό σχολείο της Αμερικανικής επαρχίας υπήρχε μια δασκάλα. Το όνομά της ήταν κυρία Τόμπσον.

Την πρώτη μέρα της καινούριας σχολικής χρονιάς, στάθηκε μπροστά από τα παιδιά της πέμπτης τάξης, τους συστήθηκε και στη συνέχεια τους είπε ένα μεγάλο ψέμα. Όπως και οι περισσότεροι άλλωστε δάσκαλοι, κοίταξε τους μαθητές της και τους είπε ότι θα τους αγαπάει και θα τους προσέχει όλους το ίδιο.

Αλλά αυτό ήταν αδύνατον, γιατί εκεί στην μπροστινή σειρά, κάθονταν ένα μικρό αγόρι, ο Τέντυ Στάλλαρντ.

Η κυρία Τόμπσον είχε παρατηρήσει τον Τέντυ από την προηγούμενη χρονιά και δεν τον συμπαθούσε ιδιαίτερα. Δεν έπαιζε με τα άλλα παιδιά, δεν συμμετείχε στην τάξη, τα ρούχα του ήταν συνέχεια βρώμικα και σίγουρα δεν έκανε όσο συχνά έπρεπε μπάνιο.

Ο Τέντυ ήταν ένα παιδί που την δυσαρεστούσε όποτε τον έβλεπε, γι' αυτό και απολάμβανε τις στιγμές που σχημάτιζε με το κόκκινο στυλό της τα τεράστια Χ στα τετράδιά του, έσβηνε τα λάθη του ή βαθμολογούσε με 6 και με 5 τις εργασίες του.

Στο σχολείο, όπου δίδασκε η κυρία Τόμπσον, ήταν υποχρεωμένη να ελέγχει το παρελθόν όλων των παιδιών που υπήρχαν στην τάξη της. Ακόμη και του μικρού Τέντυ. Έτσι, όταν άνοιξε τα αρχεία του, την περίμενε μια μεγάλη έκπληξη.

Ο δάσκαλος που είχε τον Τέντυ στην Πρώτη τάξη του Δημοτικού έγραφε γι' αυτόν: "Ο Τέντυ είναι ένα υπέροχο παιδί όλο χαμόγελο. Είναι οργανωτικός, μελετηρός και έχει καλούς τρόπους. Είναι μια έμπνευση για τα παιδιά που βρίσκονται γύρω του."

Η δασκάλα που είχε τον Τέντυ στη Δευτέρα Δημοτικού έγραφε: "Είναι εξαιρετικός μαθητής, τον συμπαθούν πολύ οι συμμαθητές του, αλλά ο ίδιος μοιάζει πολύ προβληματισμένος επειδή η μητέρα του πάσχει από μια ανίατη ασθένεια και η ζωή στο σπίτι του πρέπει να είναι πολύ δύσκολη."

Η δασκάλα που τον δίδαξε στην Τρίτη Δημοτικού έγραφε: "Ο θάνατος της μητέρας του τού στοίχισε πολύ. Ο ίδιος προσπαθεί να κάνει ό,τι καλύτερο μπορεί, αλλά ο πατέρας του δεν του δείχνει μεγάλο ενδιαφέρον. Η άσχημη κατάσταση στο σπίτι θα τον επηρεάσει πολύ σύντομα, αν δεν αλλάξει γρήγορα κάτι."

Ο δάσκαλος του Τέντυ στην Τετάρτη Δημοτικού έγραφε: "Ο Τέντυ έχει παραιτηθεί και δεν δείχνει κανένα ενδιαφέρον για το σχολείο. Δεν έχει πολλούς φίλους και πολλές φορές κοιμάται στην τάξη."

 κυρία Τόμπσον συνειδητοποίησε το πρόβλημα και αισθάνθηκε ντροπή για τον εαυτό της. Αισθάνθηκε ακόμη χειρότερα, όταν όλοι οι μαθητές της, τής έφεραν χριστουγεννιάτικα δώρα τυλιγμένα με αστραφτερά περιτυλίγματα και όμορφες κορδέλες. Όλοι, εκτός από τον Τέντυ. Το δικό του δώρο ήταν αδέξια τυλιγμένο σε ένα βρώμικο, καφέ χαρτί, που μάλλον πριν ήταν η σακούλα ενός παντοπωλείου.

Η κυρία Τόμπσον δυσκολεύτηκε να το ανοίξει. Τα περισσότερα παιδιά γέλασαν όταν έβγαλε από μέσα ένα βραχιόλι που είχε φτιάξει ο ίδιος με σπάγκο και πέτρες αλλά και ένα ανοιχτό, μισογεμάτο μπουκάλι με άρωμα. Σηκώθηκε από τη θέση της και σταμάτησε απότομα το γέλιο των παιδιών όταν φώναξε δυνατά πόσο πολύ της άρεσε το δώρο του. Στη συνέχεια φόρεσε το βραχιόλι και έριξε λίγο από το άρωμα στο χέρι της.

Ο Τέντυ έφυγε θλιμμένος εκείνη τη μέρα από την τάξη. Βγαίνοντας από την πόρτα, γύρισε προς τη δασκάλα του και της είπε με θλιμμένη φωνή "Σήμερα, κυρία, μυρίζετε σαν τη μαμά μου!"

Η κυρία Τόμπσον έκλαψε πολύ εκείνη τη μέρα. Από τότε σταμάτησε να μαθαίνει τα παιδιά ανάγνωση, γραφή και αριθμητική. Αντ' αυτού, άρχισε να τα διδάσκει.

Αγαπούσε όλα τα παιδιά, αλλά έδινε ιδιαίτερη προσοχή στον μικρό Τέντυ. Κάθε φορά που τον βοηθούσε στα μαθήματά του, το μυαλό του έμοιαζε να ζωντανεύει. Όσο περισσότερο τον ενθάρρυνε, τόσο πιο γρήγορα απαντούσε στις ερωτήσεις της. Μέχρι το τέλος του έτους, ο Τέντυ είχε γίνει ένα από τα πιο έξυπνα παιδιά της τάξης και, παρά το ψέμα της ότι θα αγαπούσε όλα τα παιδιά το ίδιο, ο Τέντυ ήταν πλέον και επίσημα ο αγαπημένος της. Την επόμενη χρονιά, η κυρία Τόμπσον ανέλαβε πάλι την Πέμπτη Δημοτικού και έβλεπε τον Τέντυ μόνο στα διαλείμματα. Μια μέρα, προς το τέλος του έτους, βρήκε ένα σημείωμα κάτω από την πόρτα του σπιτιού της. Το σημείωμα είχε την υπογραφή του Τέντυ και έγραφε: "Είσαστε ακόμη η καλύτερη δασκάλα που είχα ποτέ στη ζωή μου".

Έξι χρόνια μετά, η κυρία Τόμπσον έλαβε άλλο ένα σημείωμα, αυτή τη φορά με το ταχυδρομείο.

Ήταν πάλι ο Τέντυ και της έγραφε ότι είχε τελειώσει τρίτος σε βαθμό το Λύκειο, αλλά εκείνη ήταν ακόμη η καλύτερη δασκάλα που είχε ποτέ στη ζωή του.

Τέσσερα χρόνια μετά, πήρε άλλη μια επιστολή από τον Τέντυ. Της έγραφε ότι είναι δύσκολα στο πανεπιστήμιο αλλά πολύ σύντομα θα έπαιρνε το πτυχίο του και με καλό βαθμό. Τέλειωσε το γράμμα του γράφοντας ότι ακόμη εκείνη είναι η καλύτερη και η πιο αγαπημένη του δασκάλα που είχε ποτέ.

Έπειτα από τέσσερα χρόνια, άλλο ένα γράμμα από τον Τέντυ έκανε την εμφάνισή του στο ταχυδρομικό κουτί της κυρίας Τόμπσον. Της έγραφε ότι, αφού πήρε το πτυχίο του, αποφάσισε να προχωρήσει λίγο ακόμη τις σπουδές του. Τέλειωνε την επιστολή γράφοντας ότι παραμένει η καλύτερη και η αγαπημένη του δασκάλα.

Η κυρία Τόμπσον πήρε ακόμ ένα γράμμα από τον Τέντυ εκείνη την άνοιξη. Αλλά αυτή τη φορά το όνομα με το οποίο υπέγραφε, ήταν διαφορετικό: Δρ. Θίοντορ Φ. Στάλλαρντ. Της έγραφε ότι είχε βρει μια κοπέλα και επρόκειτο να την παντρευτεί. Της έλεγε ότι ο πατέρας του είχε πεθάνει μερικά χρόνια πριν και αναρωτιόταν αν θα μπορούσε εκείνη, να καθίσει στη θέση που κάθεται η μητέρα του γαμπρού.

Φυσικά εκείνη το έκανε. Πήγε στο γάμο φορώντας στο χέρι εκείνο το βραχιόλι από πέτρες που της είχε κάνει δώρο ο Τέντυ και φορώντας το άρωμα που τού θύμιζε τη μητέρα του. Τη στιγμή που ο Δρ. Στάλλαρντ την αγκάλιασε, της ψιθύρισε στο αυτί: "Σας ευχαριστώ, κυρία Τόμπσον, γιατί πιστέψατε σε μένα. Σας ευχαριστώ τόσο πολύ γιατί με κάνατε να αισθανθώ σημαντικός και μου δείξατε πώς μπορώ να κάνω τη διαφορά".

Η κυρία Τόμπσον με δάκρυα στα μάτια τού απάντησε: "Τέντυ, κάνεις πολύ μεγάλο λάθος. Εσύ είσαι αυτός που μού έμαθε ότι μπορώ να κάνω τη διαφορά. Δεν ήξερα πώς να διδάξω τους μαθητές μου μέχρι που σε γνώρισα".

Γι' αυτό, ας προσπαθήσουμε να ανακαλύπτουμε το τεράστιο δυναμικό που κρύβει μέσα του ο κάθε άνθρωπος και να μην απορρίπτουμε, βασιζόμενοι αποκλειστικά στο περιτύλιγμα. Ο κάθε άνθρωπος έχει να μας προσφέρει έναν θησαυρό, αρκεί να έχουμε τη διάθεση να τον γνωρίσουμε εις βάθος και να τον εξερευνήσουμε.

Να έχετε μια υπέροχη χρονιά με υγεία, αγνότητα, ενθουσιασμό, αυθορμητισμό και αγάπη!


Νίκη Λιώτη, Ψυχολόγος, Εκπαιδευόμενη Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια

Πέμπτη, 28 Δεκεμβρίου 2017

Γιορτές: Οικογένεια, προσδοκίες, εντάσεις και φόβοι


Ανέκαθεν οι γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς χαρακτηρίζονταν από έντονη συναισθηματική φόρτιση. Οι περισσότεροι τις ταυτίζουν με συναισθήματα χαράς, ελπίδας, αγάπης, ζεστασιάς, αισιοδοξίας, γιατί θα έρθουν κοντά με αγαπημένα πρόσωπα, θα προσφέρουν και θα πάρουν φροντίδα και αναγνώριση, θα διασκεδάσουν, θα απολαύσουν αγαπημένα φαγητά και γλυκά.
 Τα Χριστούγεννα ασφαλώς είναι μια σπουδαία οικογενειακή γιορτή, αφιερωμένη περισσότερο στα παιδιά. Οι μέρες των σχολικών διακοπών, η μαγεία του στολισμού και όλες αυτές οι προετοιμασίες, τα ήθη και τα έθιμα, σημαδεύουν ανεξίτηλα την παιδική ζωή με υπέροχες, νοσταλγικές αναμνήσεις. Παραδόσεις, λοιπόν, χριστουγεννιάτικες, αν και εκφράζονται με διαφορετικούς τρόπους και συνήθειες, έχουν μια παγκόσμια κυρίαρχη τελετουργική έκφραση: τη συνάντηση των περισσότερων μελών της ευρείας οικογένειας γύρω από το χριστουγεννιάτικο τραπέζι.
Υπάρχει, όμως, και μία μεγάλη αριθμητικά μερίδα ανθρώπων, που οι συγκεκριμένες γιορτές τους δυσκολεύουν πολύ και τους φορτίζουν με άγχος, νεύρα, θλίψη και μελαγχολία. Γιατί; Η απάντηση είναι πολυδιάστατη. Βρίσκεται στον συμβολισμό της γιορτής των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, και στους τρόπους με τους οποίους υποδεχόμαστε ψυχικά αυτές τις γιορτές. Στις προσδοκίες που έχουμε από τον εαυτό μας και τους άλλους. Στα πρακτικά, ψυχικά και υπαρξιακά κωλύματα που μας συνδέουν με τα Χριστούγεννα, αλλά κυρίως στις γνωστές και στις λιγότερο γνωστές και σε μας τους ίδιους, στάσεις που έχουμε απέναντι στα παραπάνω.
Οι προσδοκίες των άλλων από μας, η κυριαρχία των «πρέπει» και τα ανεπίγνωστα «θέλω»
Οι γιορτές συνοδεύονται από αρκετές τελετουργικές εκδηλώσεις και συνήθειες. Από εσωτερικευμένες «φωνές» και επιταγές. («Τι πρέπει να κάνω για να περάσω καλά; Τι πρέπει να κάνω για να περάσουν καλά οι άλλοι; Τι περιμένουν τα μέλη της οικογένειάς μου από μένα; Τι οφείλω να αγοράσω στα παιδιά, στους γονείς, στα αδέρφια; Τι πρέπει να φορέσω για ξεχωρίσω;/ να περάσω απαρατήρητη;/ πως πρεπει να φερθώ στο πάρτι; Πως θα τα καταφέρω να μείνουν όλοι ευχαριστημένοι; Θέλω να είμαι σωστή απέναντι σε όλους, κ.λ.π.)


Όταν τις γιορτές τις συνδέουμε με αμέτρητα «πρέπει» και καταναγκασμούς, όταν υπερφορτώνουμε το πρόγραμμα μας με πάρα πολλές υποχρεώσεις και δεν φροντίζουμε καθόλου τον εαυτό μας, όταν δεν ακούμε τα προσωπικά μας «θέλω» και τις πραγματικές μας ανάγκες, είναι αναμενόμενο να θέλουμε να περάσουν σαν νερό αυτές οι δύο εορταστικές εβδομάδες, για να «γλυτώσουμε από τα βασανιστήρια». Ακόμα κι αν κάποιος είναι αποφασισμένος ότι δεν τον αφορά το κυνήγι του υπερκαταναλωτισμού των γιορτών, και δεν επιθυμεί να ενδώσει σ αυτόν, είναι πολύ δύσκολο να μην επηρεαστεί από την μαζική προσδοκία των γιορτινών ημερών.
ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΓΙΟΡΤΕΣ ΑΥΤΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ: ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ.
Και ακόμα και η άρνηση του εορτασμού ή και η θλίψη και η μελαγχολία που προκύπτει συχνά από αυτές, δεν παύουν να είναι μια αντίδραση στην ασφυκτική πίεση που μας ασκούν οι εσωτερικευμένες φωνές. Οι προσδοκίες που έχουμε «καταπιεί» από τότε που ήμασταν μικρά παιδιά, ορίζουν τι χρειάζεται να γίνει μέσα στις γιορτές για να πάνε τα πράγματα «όπως πρέπει», αλλά όχι κατ’ ανάγκη όπως χρειάζεται για είμαστε χαρούμενοι.

Οικογενειακές παρεξηγήσεις
Συχνά στις οικογενειακές συγκεντρώσεις μέσα στις γιορτές (ειδικά αυτές που γίνονται «κατ’ ανάγκην», και όταν οι άνθρωποι έχουν να βρεθούν καιρό) αναδύονται δυσάρεστα συναισθήματα για άλλα πρόσωπα της οικογένειας και πολλές φορές μέσα από κουβέντες προκύπτουν παρεξηγήσεις που καταλήγουν και σε τσακωμούς.
Οι άνθρωποι που έχοντας οι ίδιοι «χαθεί» μέσα στην καθημερινότητα του χρόνου που τελειώνει, κι έχοντας χαθεί -σχεσιακά μιλώντας- και με τους δικούς τους, περιμένουν τις γιορτές για να συσφίξουν τις σχέσεις τους. Ελπίζουν ότι θα αποκαταστήσουν μέσα σε λίγες μέρες ό,τι έχασαν, παρασυρμένοι στην λήθη της καθημερινότητας, όλες τις προηγούμενες μέρες του χρόνου. Ελπίζουν πως η μονότονη και άδεια τους ζωή θα γεμίσει, θα αλλάξει, θα μεταμορφωθεί, όπως μεταμορφώνονται οι δρόμοι και οι πλατείες που στολίζονται με φώτα και λαμπιόνια. Η ελπίδα όμως δημιουργεί άγχος. Ο φόβος για αποτυχία και για -ακόμα μεγαλύτερη- μοναξιά μεγαλώνει, μαζί με τις προσδοκίες που έχουμε «να είναι φέτος όλα διαφορετικά…». Γι’ αυτό μεγαλώνει και η ένταση στις διαπροσωπικές σχέσεις, και κυρίως στις σχέσεις ανάμεσα στα μέλη της οικογένειας, αφού σε αυτές τις σχέσεις μας εναπόκεινται οι μεγαλύτερες προσδοκίες μας για ψυχική αποκατάσταση κι ευτυχία.
Απ’ την μια, συχνά, άτομα, μέλη μιας οικογένειας, περιμένοντας υποσυνείδητα ότι θα απογοητευτούν και δεν θα βρουν την θαλπωρή και την φροντίδα που επιθυμούν στο οικείο τους περιβάλλον και στις κοντινές φιλικές τους σχέσεις, δημιουργούν εντάσεις και τσακωμούς, ώστε να επαληθευτεί η προϋπάρχουσα αίσθηση απογοήτευσης και ματαίωσης. Από την άλλη, όσο κανείς, επιθυμώντας την διαπροσωπική συνεύρεση, κι έχοντας την ανάγκη της αγκαλιάς -συμβολικής και φυσικής- του άλλου, προσπαθεί να τον πλησιάσει, μέσα στο κλίμα της «ζεστασιάς» των γιορτινών ημερών, τόσο μπορεί να αισθάνεται αυτό το πλησίασμα σαν κάτι επικίνδυνο, αφού ενέχει την πιθανότητα της ματαίωσης και μπορεί να ανατρέψει την -ούτως ή άλλως- προβληματική του ψυχική ισορροπία. Το βασικό πρόβλημα σ’ αυτήν την περίπτωση είναι πως συνήθως δεν έχει επίγνωση των συναισθημάτων του ο άνθρωπος που φοβάται την εγγύτητα. Κι έτσι, βιώνει το κάλεσμα στην εγγύτητα -που ούτως ή άλλως εμπεριέχουν αυτές οι γιορτές- ως ασφυκτικό και απαιτητικό, ιδιαίτερα αν προϋπάρχει σύγχυση στην δομή της προσωπικότητας του και της οικογένειάς του.
Στο τέλος της ημέρας, ακόμα κι αν ο άνθρωπος βρει την ιδανική κατάσταση που ψάχνει στο εορταστικό περιβάλλον της οικογένειάς του, της συντροφικής ή της φιλικής του σχέσης υπάρχει πάντοτε ο υποσυνείδητος φόβος ότι θα την χάσει, και θα βρεθεί πάλι απογοητευμένος και μόνος. Έτσι, συχνά πολλά άτομα έχουν την τάση να δημιουργούν διαπροσωπικές εντάσεις αυτήν την περίοδο. Εντάσεις που λειτουργούν στην συνείδηση τους ως «ζώνη ασφαλείας», η οποία θέτει μια εσωτερική απόσταση ανάμεσα στον εαυτό τους και τον άλλον άνθρωπο. Ώστε να μην απογοητευτούν σε περίπτωση που το πλησίασμα δεν πετύχει.
_______________________
 ~ Από τον Γρηγόρη Βασιλειάδη, M.Sc. Ph.D., Διδάκτορα Ψυχολογίας Α.Π.Θ., Ψυχολόγο – Ψυχοθεραπευτή, Μέλος του Σ.Ε.Ψ. (Σύλλογος Ελλήνων Ψυχολόγων) και της E.F.T.A. (European Family Therapy Association)
   Πηγή: com.gr
by Αντικλείδι , http://antikleidi.com

Τι να πω στο παιδί μου για τον Αη Βασίλη;

Από Τη Δρ. Ελίνα Γκίκα, Ψυχολόγο - Παιδοψυχολόγο (Ιδιωτική Γενική Και Παιδιατρική Κλινική «ΜΗΤΕΡΑ»)

Υπάρχει κάποιος ενήλικας ο οποίος στην παιδική του ηλικία να μην έχει πιστέψει έστω και για μια στιγμή την ιστορία του Άη Βασίλη; Η εικόνα του αξιαγάπητου, χαμογελαστού παππού με την μεγάλη κοιλιά, τα άσπρα γένια, την κόκκινη στολή, που φθάνοντας από τον Βορρά πάνω στο έλκηθρο του που το σέρνουν τάρανδοι, εισβάλει από τις καμινάδες για να μοιράσει δώρα σε εκατομμύρια παιδιά. Με αυτή την όμορφη ιστορία, τα μικρά παιδιά «μαγεύονται» και περιμένουν να ανοίξουν τα δώρα τους την πρώτη μέρα της νέας χρονιάς. Αλλά όταν, στο σχολείο ή από τα μεγαλύτερα αδέλφια τους μαθαίνουν ότι ο Άη Βασίλης δεν υπάρχει, τότε όχι μόνο το όνειρο γκρεμίζεται, αλλά κλονίζεται και η εμπιστοσύνη προς τους γονείς. Παρ’ όλα αυτά τα παιδιά συνεχίζουν να πιστεύουν! Ποια στάση να υιοθετήσουν οι γονείς; Να διατηρήσουν το μύθο ή να αποκαλύψουν την αλήθεια; 

Οφείλουμε απαραίτητα να πούμε την αλήθεια στα παιδιά ; 

Όχι! Τα μικρά παιδιά ζουν σε ένα κόσμο ημι-πραγματικό, ημι-φανταστικό, γεμάτο νεράιδες, δράκους, σκύλους που μιλάνε, ήρωες από κινούμενα σχέδια. Η ανάγκη της μαγείας και της φαντασίας αποτελεί ένα είδος προστασίας από την σκληρή πραγματικότητα του κόσμου στον οποίο ζούμε. Δεν υπάρχει λόγος να τα «προσγειώσουμε» βίαια όταν είναι ακόμη μικρά. Άραγε, με την ίδια λογική τους λέμε ψέματα όταν διαβάζουμε ένα παραμύθι ή όταν βλέπουν κινούμενα σχέδια ; 

Είναι ωστόσο δύσκολο να το πιστέψουν ! 

Σίγουρα σκέπτεστε ότι η ιστορία του Άη Βασίλη είναι δύσκολο να γίνει πιστευτή! Ωστόσο, ένας χοντρούλης παππούς ο οποίος διασχίζει όλο τον κόσμο με το έλκηθρο του και τους ταράνδους του και μοιράζει δώρα μέσα σε μια νύχτα σε όλα τα παιδιά του κόσμου δεν είναι κάτι το ακατόρθωτο! Εάν το παιδί ξαφνιαστεί όταν δει 5 Άη Βασίληδες, σε έναν εμπορικό δρόμο τις γιορτινές μέρες, εξηγήστε του ότι πρόκειται για ανθρώπους που μεταμφιέζονται και πως ο αληθινός, δεν έρχεται παρά μόνο, όταν τα παιδιά κοιμούνται. 



Στα 6 του χρόνια το παιδί σας πιστεύει ακόμη στον Άγιο Βασίλη. 

Το παιδί σας έχει προφανώς πολύ πλούσια φαντασία και δεν παρασύρεται από τα μηνύματα της πραγματικότητας που θα μπορούσαν να το οδηγήσουν στην αμφιβολία. Για εκείνο ο Άη Βασίλης υπάρχει ! Πιστεύει πραγματικά ή έχει ανάγκη να συνεχίζει να πιστεύει; Δεν έχει σημασία. Το σημαντικό είναι να σεβαστούμε την πίστη του και να αφήσουμε να έρθει φυσιολογικά η στιγμή που θα σας κάνει ερωτήσεις. 



Πότε αποκαλύπτουμε την αλήθεια ; Διακρίνουμε συνήθως 3 περιπτώσεις που μπορείτε να αντιμετωπίσετε : 

· Το παιδί είναι μικρό και κάποιο μεγαλύτερο του δηλώνει ότι ο Άη Βασίλης δεν υπάρχει : εάν αισθάνεστε ότι είναι λυπημένο, βεβαιώστε το λέγοντας του ότι αν κάποιος δεν πιστεύει εσείς πιστεύετε και σέβεστε αυτή την παράδοση. Συνήθως, με αυτή την εξήγηση το παιδί μένει ικανοποιημένο. 

· Το παιδί είναι μεγαλύτερο και ξεκινά να κάνει ερωτήσεις : έχει ήδη κάποιες αμφιβολίες για να μην πούμε ότι τα έχει καταλάβει όλα. Αν βρίσκεται στην ηλικία περίπου των 7-8 ετών, θα απογοητευτεί αν του επιβεβαιώσετε κάποιους φόβους… αλλά είναι προτιμότερο από το να αισθανθεί «ανόητος» γιατί κανείς πλέον στην τάξη του δεν πιστεύει. 

· Συνεχίζει να πιστεύει πέραν της ηλικίας των 7 ετών : κινδυνεύει να πέσει σύντομα «θύμα» κοροϊδίας από κάποιο συμμαθητή και τότε λογικό είναι να θυμώσει μαζί σας που δεν του αποκαλύψατε την αλήθεια. Ακόμη και αν αισθάνεται ακόμη την ανάγκη να πιστεύει, γνωρίζει κατά βάθος ότι εσείς δεν το πιστεύετε. Ξεκινήστε να μιλάτε υποθετικά (π.χ. : οι άνθρωποι δεν μπορούν να διασχίζουν τον ουρανό με έλκηθρο, ή πάλι πως είναι δυνατόν να χωρέσει ένας άνθρωπος σε μια καμινάδα….). 

Σε κάθε περίπτωση, εφόσον του αποκαλύψετε την αλήθεια, σκεφθείτε να την εντάξετε σε μια οικογενειακή ιστορία. Εξηγείστε ότι και εσείς πιστεύατε όταν ήσαστε μικροί και ότι βρίσκετε καταπληκτική την ιστορία του Άη Βασίλη, και πως θέλατε να ξαναζήσετε αυτή τη μαγεία μαζί του. Δώστε του να καταλάβει ότι δεν πρέπει να το πει στα μικρότερα αδέλφια του, αλλά να συμμετέχει στο παιχνίδι, και πως όπως και εσείς θα κάνει το ίδιο με τα παιδιά του. Θα λατρέψει να αισθανθεί φύλακας ενός σημαντικού μυστικού, προστάτης ενός υπέροχου μύθου. Με αυτόν τον τρόπο το παιδί κάνει ένα βήμα προς τον κόσμο των ενηλίκων. Ενδόμυχα θα κατανοήσει ότι η ιστορία του Άγιου Βασίλη δεν αποτελεί ένα ψέμα με την έννοια της φυγής από την πραγματικότητα αλλά έναν μύθο που μας κάνει να ονειρευόμαστε. 

Πώς δεν θα σας βγει ο κούκος αηδόνι 

Καταρχάς, οι γονείς θα πρέπει να θυμούνται ότι ο Άη Βασίλης φέρνει τα δώρα που θέλει το παιδί και όχι αυτά που θέλουν εκείνοι! Ωστόσο, είναι γεγονός ότι πολλές φορές οι γονείς έρχονται σε δύσκολη θέση καθότι για διάφορους λόγους δεν μπορούν να ικανοποιήσουν την επιθυμία του παιδιού τους. Σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να επιστρατεύσουν την φαντασία τους και την διπλωματική τους ικανότητα για να λυθεί το πρόβλημα και να ικανοποιηθεί το παιδί. Καλό είναι την πρωτοχρονιά τα παιδιά να δέχονται μόνο το δώρο του Άη Βασίλη, για να μπορέσουν να το χαρούν και να το εκτιμήσουν περισσότερο και για να μην υπάρξει σύγκριση ανάμεσα στο δικό τους δώρο και στο δώρο του Άη Βασίλη. Υπάρχουν πολλές ευκαιρίες για τους γονείς να κάνουν δώρα. Άλλωστε, από κάποια ηλικία και μετά ο μύθος καταρρίπτεται και μόνο εκείνοι θα προσφέρουν πια δώρα. Επίσης, η ιεροτελεστία που ακολουθούν κάποιες οικογένειες αφήνοντας ένα ποτήρι γάλα, ή ένα κομμάτι γλυκό εντάσσεται μέσα στον μύθο του Άη Βασίλη και δεν είναι υπερβολή. 


www.vita.gr

Selfitis ή Σελφίτιδα: Και επίσημα ψυχική διαταραχή


Αν είστε από τα άτομα που λατρεύουν τις selfies και ο φάκελος φωτογραφιών του κινητού σας αποτελείται κατά κύριο λόγο από δεκάδες, εκατοντάδες λήψεις του εαυτού σας (μόνου ή και μαζί με άλλους) που έχετε τραβήξει οι ίδιοι, τότε καλό θα ήταν να διαβάσετε το ακόλουθο κείμενο καθώς μάλλον πάσχετε από την νέα ψυχολογική ασθένεια της εποχής μας: τη Σελφίτιδα. 
 Ο όρος «selfitis», η εμμονή με τις selfies δηλαδή, πρωτοεμφανίστηκε το 2014 σε ένα σατιρικό άρθρο που είχε κυκλοφορήσει τότε, το οποίο ισχυριζόταν πως η «σελφίτιδα» θα έπρεπε να θεωρηθεί ψυχική διαταραχή από την Αμερικανή Ψυχιατρική Εταιρεία. 
Τώρα όμως μια νέα έρευνα έρχεται για να δώσει και επίσημα επιστημονικό τόνο στο εν λόγω θέμα. Οι ερευνητές αποφάσισαν να εξετάσουν το φαινόμενο με τις selfies μετά την ανάδειξη και άλλων παρόμοιων παθήσεων που έχουν άμεση σχέση με την τεχνολογία, όπως η «nomophobia», δηλαδή η φοβία του να μην έχεις διαθέσιμο ανά πάσα στιγμή στο χέρι σου ένα κινητό. 
Η έρευνα του Griffiths και της ομάδας του έγινε πάνω σε 400 συμμετέχοντες από την Ινδία, η οποία έχει τους περισσότερους χρήστες Facebook ως χώρα, και βάσει αυτής δημιουργήθηκε η Selfitis Behaviour Scale, με την οποία μπορεί να καθοριστεί σε πόσο σοβαρό βαθμό πάσχει κάποιος από την εν λόγω πάθηση. 
Η κλίμακα κυμαίνεται από το 1 έως το 5, με το ένα να επιλέγεται ως «Διαφωνώ κάθετα» και το 5 ως «Συμφωνώ εντελώς». Κάθε άτομο που θέλει να μάθει σε τι βαθμό βρίσκεται η σελφίτιδά του, θα πρέπει να επιλέξει από το 1 έως το 5 για να απαντήσει σε φράσεις όπως «Το να μοιράζομαι τις selfies μου δημιουργεί υγιή ανταγωνισμό ανάμεσα σε εμένα και τους φίλους και τους συνεργάτες μου» και «Νιώθω πιο δημοφιλής όταν ανεβάζω τις selfies μου στα κοινωνικά δίκτυα». 


«Συνήθως, όσοι έχουν αυτή την πάθηση, πάσχουν από έλλειψη αυτοπεποίθησης και προσπαθούν να ”ταιριάξουν” με τους γύρω τους, και μπορεί να εμφανίσουν συμπτώματα παρόμοια με εκείνα άλλων δυνητικά εθιστικών συμπεριφορών», λέει ο Dr. Janarthanan Balakrishnan. «Τώρα που η ύπαρξη της πάθησης φαίνεται να έχει επιβεβαιωθεί, ελπίζουμε πως θα διεξαχθούν περαιτέρω έρευνες προκειμένου να κατανοήσουμε περισσότερα γύρω από το πώς και το γιατί οι άνθρωποι αναπτύσσουν αυτή τη δυνητικά εθιστική συμπεριφορά, και τι μπορεί να γίνει για να βοηθήσουμε τους ανθρώπους που έχουν πληγεί περισσότερο από αυτήν». 
Μέχρι τότε, ίσως θα ήταν καλό να αναθεωρήσουμε όλοι τον αριθμό selfies που τραβάμε ημερησίως. 
_______________________
   Πηγή: huffingtonpost.gr
by Αντικλείδι , http://antikleidi.com